Chủ tịch UBND huyện có buổi làm việc với nhân dân 03 thôn K'tiếc, Alua và K'la (xã Dang )
Sáng ngày 9/5, đồng chí Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện có buổi làm việc với nhân dân 03 thôn: K'tiết, Alua và K'la, xã Dang nhằm nắm bắt tình hình đời sống nhân dân và chỉ đạo triển khai công tác di dời dân 02 thôn Alua, K'la về nới ở mới. Cùng đi với đ/c Bhling Mia, có đ/c Phạm A, Phó Chủ tịch UBND huyện cùng đại diện lãnh đạo các ngành liên quan. Làm việc với 02 thôn Kala và Alua Buổi làm việc, đ/c Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện nghe và trả lời những ý kiến, kiến nghị của nhân dân về một số vấn đề liên quan đến công tác di dời bố trí tái định cư. Hầu hết người dân đều tán thành chủ trương trên và người tự nguyện di dời. Nhân dân thôn Katiết vui vẻ nhường mặt bằng, đất đai hoa màu để mở đường và san ủi khu tái định cư mới cho nhân dân thôn Kala. Tuy nhiên một số vấn đề người dân quan tâm hiện nay là chưa có tiền di dời, xẻ gỗ, nguồn tiền hỗ trợ chậm. Các tuyến đường lên khu định cư mới hư hỏng khó khăn cho việc vận chuyển, di dời. Người dân 02 thôn Kala và Alua kiến nghị huyện cần nhanh chóng hỗ trợ tiền di dời, khắc phục mở rộng tuyến đường lên khu định cư mới, đẩy nhanh việc kéo điện, xây dựng nước sinh hoạt và cứu trợ lương thực... để đảm bảo đời sống nhân dân, đẩy nhanh việc xây dựng trường học, phục vụ cho công tác dạy học trong năm học đến.
Phát biểu tại buổi làm việc, đồng chí Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện ghi nhận những ý kiến, kiến nghị của nhân dân và hứa sẽ chỉ đạo các ngành liên quan triển khai thực hiện. Đồng thời, Chủ tịch UBND huyện còn chỉ đạo UBND xã Dang sớm lập kế hoạch di dời, tổng hợp ý kiến của nhân dân để UBND huyện nắm; vận động đoàn viên, thanh niên toàn xã tham gia giúp dân di dời, vận chuyển nhà cửa.... Các nhà thầu cần đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình xây dựng phục vụ đời sống dân sinh như: điện, đường ,trường, trạm, nước sinh hoạt, mặt bằng.... Các ngành chức năng huyện nhanh chóng triển khai các công việc mà UBND huyện giao phó như: nhanh chóng hỗ trợ tiền di dời cho nhân dân, đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, tăng cuờng bám dân để tháo gởi những khó khắn vướn mắt. Công tác di dời sẽ triển khai từng giai đoạn và chắc chắn sẽ gặp không ít khó khăn những phải làm và làm gấp trước khi mùa mưa đến, với phương châm làm sao đời sống người dân ở khu tái đình cư mới phát triển tốt hơn nơi ở cũ. Khu tái định cư Ka la nằm sát lòng hồ thuỷ điện Avương có nguy cơ sạt lở cao Ngoài ra, trong chuyến công tác lần này, đồng chí Bhling Mia, Chủ tịch UBND huyện còn đi thị sát kiểm tra tiến độ thi công khu mặt bằng mới, địa điểm xây dựng trường học, Trạm y tế, nước sinh hoạt...
Đình Hiệp
1.348 hộ nghèo được hỗ trợ vốn vay.
Nhằm giúp người nghèo có điều kiện phát triển kinh tế, bằng nguồn vốn 30a của Chính phủ huyện đã thực hiện chính sách vay ưu đãi hỗ trợ cho các hộ nghèo và các đối tượng xã hội. Đến nay, huyện đã cho vay hơn 6 tỷ đồng cho 1.348 hộ nghèo. Cùng với đó huyện thường xuyên chú trọng thực hiện tốt chính sách trợ giúp pháp lý cho người nghèo và nhân dân các xã trên địa bàn. Ngoài ra, huyện tổ chức tập huấn và tăng cường cán bộ khuyến nông-khuyến lâm về các xã để hướng dẫn cho nông dân về khoa học kỹ thuật sản xuất nông, lâm nghiệp kết hợp chăn nuôi với thực hiện tốt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trên cây trồng, con vật nuôi; nhiều mô hình sản xuất nông, lâm nghiệp được xây dựng có hiệu quả, giải quyết nhiều lao động, cải thiện thu nhập cho các gia đình. Nhờ đó đã góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 69,69%năm 2010 xuống 64,48% năm 2011 giảm 5,21%; nhiều cá nhân đã vượt khó vươn lên làm giàu, trở thành những hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi các cấp.
Hiền Thúy
Avương thực hiện 5 mô hình nuôi trồng từ nguồn vốn 30a.
Bằng nguồn vốn 30a của Chính phủ, huyện Tây Giang đã đầu tư và hỗ trợ các loại giống, cây trồng con vật nuôi cho người dân. Cụ thể tại xã Avương, huyện đã cấp 50 con bò giống, 330 con vịt ngang pháp cho 22 hộ thôn T’ghêy, hơn 64 nghìn con cá giống, 330 kg giống gừng đã cấp cho 54 hộ thôn T’ghêy và X’ơi 1, 100 kg giống bắp thôn Aréc. Các mô hình trên nhằm giúp người dân thêm thu nhập từ việc chăm sóc nuôi trồng các loại cây này, từ đó dần xóa đói giảm nghèo cho địa phương.
Hiền Thúy
51/70 thôn đăng ký không có người sinh con thứ 3
Để thực hiện tốt chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình, đến nay đã có 51/70 thôn đăng ký không có người sinh con thứ 3 trở lên. Xã Axan là xã đi đầu trong phong trào thực hiện chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình 8/8 thôn thành lập Câu lạc bộ không sinh con thứ 3 trở lên, tiếp đến xã Anông có ¾ thôn xây dựng Câu lạc bộ “Không sinh con thứ 3” với hơn 53 cặp vợ chồng tham gia. Hiệu quả từ câu lạc bộ này cho thấy kinh tế gia đình cũng như việc chăm sóc sức khỏe của các chị em được cải thiện đáng kể. Ngoài ra, các Câu lạc bộ còn giúp các chị có những buổi sinh hoạt, tọa đàm trao đổi học hỏi nhau về kinh nghiệm phát triển kinh tế gia đình, kinh nghiệm trồng lúa nước, kinh nghiệm làm rẫy…
Hiền Thúy
Đảm bảo phục vụ tốt nhất cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh năm 2012
Chiều ngày 8/5, đồng chí Nguyễn Công Thành, Phó chủ tịch UBND đã chủ trì họp Ban chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh năm 2012 nhằm triển khai công tác chuẩn bị kỳ thi Tốt nghiệp THPT ngày 02/6/2012 và tuyển sinh lớp 10 năm học 2012-2013.
Kỳ thi tốt nghiệp năm 2012 trường có 215 thí sinh dự thi, đối với GDTX có 75 thí sinh dự thi, có 02 Hội đồng coi thi Trường THPT Tây Giang và Trường PTDT Nội trú huyện, mỗi hội đồng thi được bố trí 06 phòng thi. Kỳ thi diễn ra trong thời gian 3 ngày (từ 2 - 4/6/2012). Đối với học sinh THPT, thí sinh tham gia thi các môn: Ngữ văn, Hóa học, Địa lý, Lịch sử, Toán và Ngoại ngữ, còn với học sinh bổ túc THPT được thay thế môn Ngoại ngữ bằng môn Vật lý. Các môn: Ngoại ngữ, Hóa học, Vật lý thi theo hình thức trắc nghiệm, thời gian làm bài 60 phút. Các môn thi tự luận, thời gian làm bài 90 phút/môn, riêng môn Toán và Ngữ văn thời gian làm bài 150 phút/môn. Về công tác tuyển sinh năm học 2012-2013, dự kiến tuyển mới vào lớp 10 là 526 em, học sinh được tuyển vào lớp 6 là 418 em.
Phát biểu tại cuộc họp, đồng chí Nguyễn Công Thành yêu cầu nhà trường phối hợp cùng các ngành như Công an, Điện lực, Bưu Chính, Y tế…để giải quyết các vấn đề phát sinh đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn, cung cấp điện lưới ổn định và đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt, đảm bảo phục vụ tốt nhất cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh năm học 2012-12013 đồng thời cần chủ động triển khai kế hoạch để kỳ thi tốt nghiệp THPT và bổ túc THPT diễn ra nghiêm túc, an toàn, đảm bảo đúng quy chế.
Hiền Thúy
58,23% hộ gia đình sử dụng điện. Từ nguồn kinh phí địa phương, đến nay trên địa bàn huyện Tây Giang 06/10 xã đã có điện lưới quốc gia. Cùng với đó, huyện cũng đã đầu tư xây dựng và đưa vào vận hành 02 nhà máy thủy điện nhỏ tại 02 xã Gari, Axan. Được biết 02 nhà máy thủy điện nhỏ đang hoạt động tốt và cung cấp đủ điện thắp sáng cho hơn 500 hộ gia đình nâng tổng số hộ gia đình sử dụng điện 2271/3900 hộ đạt 58,23 % . Trong thời gian đến, huyện sẽ tiếp tục triển khai thi công một số công trình hạ thế điện cho các khu dân cư thôn Pơning xã Lăng, khu dân cư AGrồng (mở rộng), thôn Z’rượt (khu 2) xã A Tiêng. Ngoài ra, huyện cũng sẽ thi công hệ thống điện chiếu sáng công cộng trung tâm các xã Lăng, ATiêng, Bhalêê góp phần tạo vẻ đẹp cảnh quan cho các khu vực nói trên.
Hiền Thúy
Tây Giang: Đầu tư xây dựng 88 công trình phục vụ dân sinh.
Từ nguồn vốn mà huyện đã phân bổ để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho các thôn, xã trên địa bàn với nguồn kinh phí 94 tỷ đồng xây dựng 88 công trình, hạng mục công trình. Đến nay, huyện đã giải ngân được 90 tỷ 136 triệu đồng, trong đó có 23 công trình giao thông, 04 công trình thủy lợi, 07 công trình nước sinh hoạt, 11 công trình điện, 32 công trình quy hoạch sắp xếp dân cư gắn với sản xuất nông nghiệp và 11 công trình khác. Những công trình này đã góp phần giải quyết vấn đề điện sinh hoạt cho 541 hộ ở các điểm dân cư, cho 346 hộ có công trình thủy lợi, nước sinh hoạt phục vụ 28 héc ta diện tích lúa nước.
Hiền Thúy
Tây Giang triển khai tiêm phòng vắc xin.
Nhằm hạn chế tình hình dịch bệnh có thể xảy ra trên đàn gia súc, trong thời gian này, Huyện Tây Giang đang triển khai tiêm phòng vắcxin Lở mồng lông móng cho đàn gia súc tại 8 xã Atiêng, Avương, Bhalêê, Anông, Dang, Axan, Tr’hy và xã Lăng. Được biết trong đợt này, huyện sẽ tiến hành tiêm 1500 liều văc xin LMLM trên đàn gia súc ở các địa phương này.
Hiền Thúy
Đội điện ảnh chiếu phim phục vụ nhân dân 02 xã Avương và Dang.
Nhân kỷ niệm 122 năm ngày sinh của Bác Hồ kính yêu, trong những ngày này, Đội Điện ảnh huyện Tây Giang tổ chức đợt chiếu phim lưu động phục vụ nhân dân tại 02 xã Avương và xã Dang. Những phim được chiếu trong đợt này có nội dung về Bác Hồ với đồng bào dân tộc thiểu số, ca ngợi về Đảng, phim về đề tài cách mạng…Đợt chiếu phim này nằm trong kế hoạch phục vụ nhân dân hằng năm của Đội Điện ảnh huyện qua đó khơi dậy truyền thống yêu nước, yêu quê hương và góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho người dân.
Hiền Thúy
XÃ LĂNG HÔM NAY
“Nhắc đến Tây Giang không ai không biết đến cái tên khá quen thuộc xã Lăng. Phải chăng cái tên đó đã gắn bó với con người ở đây quá lâu? Hay nó có một bề dày lịch sử, một thời bất khuất kiên cường, một mảnh đất anh hùng vang dội khắp cả núi rừng Tây Giang… nên nó rất thân thương, quen thuộc, tình cảm và gần gũi với con người của núi rừng nguồn cội. Vào những ngày đầu tháng 5 này, tôi có dịp về thăm lại xã Lăng, không những như mấy năm về trước nơi đây hoang vắng, người thưa thớt. Bây giờ xã Lăng, đổi thay nhiều lắm không khí mua bán ở đây mỗi buổi sáng thật nhộn nhịp và khẩn trương. Con đường rải nhựa từ trung tâm huyện đi lên xã Lăng khoảng 6km về hướng Tây Nam thuận tiện hơn cho việc đi lại, vận chuyển và trao đổi hàng hoá." Toàn cảnh xã Lăng hôm nay
Con đường nhựa từ trung tâm huyện về xã Lăng được hoàn thành vào năm 2007, nhờ đó mà mật độ xe máy, ôtô đã nhiều lên, đặc biệt ôtô của tư thương, doanh nghiệp các tỉnh lên xã làm ăn. Người dân bản địa có cơ hội giao lưu, học tập trao đổi kinh nghiệm làm ăn, phát triển kinh tế… với bà con trong khu vực. Trước đây, từ trung tâm huyện đến xã Lăng là con đường nhỏ, dốc lớn, quanh co theo sườn núi. Bây giờ, đã có đường tốt, giá bán nông sản của nông dân được bán cao hơn, sát với giá thị trường hơn, hàng tiêu dùng đến với bà con dễ dàng hơn, người tham gia giao thông an toàn hơn, thu nhập và đời sống nhân dân được nâng lên rõ rệt.
Ngoài ra, điện lưới cũng đã thắp sáng trong xã vào năm 2005, nhiều bản đã được đầu tư xây dựng công trình thủy lợi, nước sạch sinh hoạt. Bên cạnh đó người dân ở đây vẫn không quên việc bảo vệ và lưu giữ những truyền thống, bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc trong đó điển hình là thôn Pơrning. Cứ mỗi dịp lễ hội về thôn Pơrning lại có dịp sum vầy, quay quần trong nhà gươl ăn mừng lúa mới và tổ chức lễ hội đâm trâu. Đó cũng là dịp những chàng trai cô gái Cơ-tu thể hiện tài năng, trang phục cộng với những bản sắc văn hóa rất hay và lạ mắt. Hay những điệu múa rất quen thuộc tân tung, da dă cùng với nhịp trống chiêng lại có cơ hội cất vang tiếng ca khắp núi rừng đại ngàn. Có thể nói xã Lăng là mảnh đất ngoan cường đang trên bước đà phát triển, mà gói hành trang nó mang theo là những giá trị truyền thống bất hủ của người Cơ-tu. Lễ hội đâm trâu của người cơtu tại thôn Pơrning, xã Lăng. Xã Lăng không chỉ biết đến về việc phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa… mà việc phát triển nguồn cán bộ cho con em học sinh cũng được quan tâm vượt bậc. Trường lớp được xây dựng khang trang, mọi con em học sinh đều được đến lớp tới trường, lớp giáo viên trẻ từ miền xuôi lên số lượng ngày càng đông… Ở trong xã có nhiều con em học giỏi được vinh dự cử đi học đại học, cao đẳng ở các tỉnh – thành phố lớn.
Không những thế phong trào văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao cũng luôn được chú trọng, vào những ngày lễ lớn hoặc dịp tết trong xã lại tổ chức văn nghệ, hội thao giữa các thôn. Năm 2009 “Hội thao các xã lần thứ I” được tổ chức tại huyện, kết quả xã đạt được rất đáng nể phục (giải nhất bóng đá nam, giải ba bóng chuyền nam, giải nhất điền kinh…)
Pơloong Plênh - Hữu Danh
|
Viết bởi WebTâyGiang
|
|
Thứ tư, 14 Tháng 12 2011 19:17 |
Chuyện những người trở về từ… lòng đất
Hơn 10 năm sống dưới lòng đất, những con người ngày ấy – bây giờ đã ở cái tuổi “xế chiều”. Nhưng ký ức hào hùng về một thời đánh giặc, chống Mỹ cứu nước vẫn còn nguyên trong sâu thẳm trái tim của mỗi người. Để bây giờ, mỗi khi có dịp được ngồi kể cho con cháu nghe về cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, họ lại tự hào kể về những chiến công thầm lặng của mình ngày nào, của một thời gian khổ sống cùng “mưa bom, bão đạn”.
Giữa bạt ngàn Trường Sơn ấy, dấu tích xưa của những người con Cơtu vẫn còn nguyên sơ giữa trập trùng núi non, một hệ thống rất nhiều địa đạo xuyên lòng đất với tuổi đời hơn 30 năm. Địa đạo ANông (thuộc xã ANông, huyện miền núi Tây Giang, Quảng Nam), vì thế đã không còn xa lạ với những người con Tây Giang huyền thoại, mà bây giờ người đời gọi đó là nơi ở của những người Cơtu ngày xưa đã một thời sống trong lòng đất, trở về từ lòng đất quê hương.
Ký ức hào hùng
Thật tình cờ, chúng tôi có dịp được gặp gỡ những vị cán bộ chốt của huyện vùng cao Tây Giang ngay tại quán nước, nằm khu trung tâm hành chính của huyện. Tại đây, chúng tôi đã có dịp được làm quen ông Alăng Đàn, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Tây Giang – một người con Cơtu tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ông Đàn cũng chính là nhân chứng sống trong cuộc hành trình đào hầm trú ẩn năm xưa của bộ đội và nhân dân huyện Tây Giang.
Ông Đàn kể lại, vào những năm 1964-1965, nằm trên trục đường Trường Sơn lịch sử (nay là đường Hồ Chí Minh), huyện Tây Giang cũng như bao vùng đất khác dọc tuyến đường này bị địch đánh phá ác liệt. Máy bay Mỹ ngày đêm ném bom rải thảm, xóa sổ từng mảng rừng. Bản làng Cơtu cũng không còn bình yên khi bom Mỹ ngày đêm cày nát từng nóc nhà, từng miếng rẫy.
Để tránh bom Mỹ, bà con bàn nhau đào hầm trú ẩn tránh bom. Do địa thế sinh sống chủ yếu dựa vào núi, những vách núi cao dựng đứng tựa lưng vào bản nên đã giúp đồng bào có cơ hội để tiến hành kế hoạch trốn giặc. Do đó, chiếc hầm đầu tiên được đào ngay giữa lòng núi Bh’nơơm, nơi cách bản Arớt (xã ANông, Tây Giang) chỉ vài trăm mét. “Lúc đó đào được khoảng 25m thì gặp một tảng đó to ngay chính giữa hầm, không đào được nữa nên căn hầm đầu tiên chỉ làm được đến cuối năm 1965 là nghỉ. Sau đó, bộ đội Công binh trạm 42, 43, thuộc Bộ đội Trường Sơn Quảng Bình tiếp tục củng cố thêm làm hầm trú ẩn, đủ sức chứa cả một tiểu đoàn”, ông Alăng Đàn, cho biết.
Hơn 40 năm, ông Alăng Đàn, nay đã là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Tây Giang, vẫn còn nhớ như in những ngày đầu tiên cùng bà con đào địa đạo. Không có xẻng, xà beng như bây giờ, chỉ có những chiếc cuốc, thuổng tự rèn, dân bản phải dùng cây gỗ vót nhọn thay cho xà beng, chẻ cây lồ ô đan cáng để cáng từng cáng đất ra ngoài. Một ngày, có khi phải vót hàng chục cây rừng để đâm, xới đất, chống hầm. Ban ngày thì bà con đi sơ tán, ban đêm lại quay về đốt đuốc đào địa đạo. Cứ thế, từng mét hầm được hoàn thành trong niềm vui tột cùng của đồng bào. Lực lượng dân công đào hầm đã ít, còn phải phân nửa để gùi hàng, dẫn đường cho bộ đội, nên phải mất cả tháng trời mới đào được vài chục mét hầm. Đó là chưa kể những lần đào gặp đoạn đất yếu, kết cấu không chắc khiến hầm bị sập. “Có đoạn núi toàn đá vôi lẫn đất sét, nên mới đào được vài mét đã sập. Tui từng bị lấp đất lấp kín nửa người, may mà đoạn hầm bị sập còn ngắn, mọi người nhanh chân chạy ra kịp, không thì mất mạng”, ông Đàn nhớ lại.
Sau khi địa đạo ở núi Bh’nơơm – Axoo được thông hầm, đồng chí Alăng Din, khi đó là chủ tịch huyện, tiếp tục huy động dân công đào tiếp “hầm trú ẩn xuyên núi” thứ hai. Để đề phòng bị địch vây bắt, hầm được đào xuyên qua lòng núi, thuận tiện cho việc rút lui nếu bị phát hiện. Lần này, nhờ được lực lượng công binh hỗ trợ một số “cuốc chim” , xẻng nên việc đào hầm có phần nhanh hơn. Ông Đàn kể: “Hồi đó có được cái cuốc chim là mừng lắm. Dân mình thì làm gì có được cái cuốc đó, toàn phải dùng cây đâm, xới đất thôi. May nhờ có cái cuốc đó mà làm nhanh hơn, đến năm 1967 thì thông hầm thứ hai. Đào thông rồi, tụi tui mới đắp hình chữ V ở cửa, khoét thêm ngạch làm chỗ ngủ, chỗ chứa lương thực, phòng họp, nhà bếp, rồi dựng thêm cột chống. Tính từ trên đỉnh núi xuống, có chỗ sâu hơn 50m, bom quét, bom napan không làm gì được”
Cứ thế, những chiếc hầm ngày càng mọc lên, tạo nên một hệ thống địa đạo ngay giữa lòng núi. Đến nay, cùng với địa đạo Abóc mới được phát hiện hồi đầu năm 2011, tổng cộng có 9 địa đạo đã được phát hiện trong hệ thống địa đạo ANông. “Số địa đạo chúng tôi đào có khi còn nhiều hơn, nhưng do thời gian, các miệng hầm bị vùi lấp, nên còn một số địa đạo chưa được phát hiện”, ông Đàn kể thêm.
Trở về từ lòng đất
Lặn lội tận thôn Arớt, xã ANông để tìm lại những người con Cơtu xưa đã cùng bộ đội chung sức đào đắp hầm, làm nơi trú ẩn. Theo lời giới thiệu của ông Alăng Láy, Phó Chủ tịch UBND xã ANông, chúng tôi đến tìm gặp cụ bà Alăng Thị Đêh, năm nay đã ngoài 70 tuổi. Nghe chúng tôi nhắc lại câu chuyện năm xưa, mắt cụ Đêh sáng lên vẻ tự hào. Cụ kể lại, những năm chiến tranh ác liệt, cũng như nhiều thanh niên Cơtu khác, cụ đã cùng đồng bào và bộ đội tham gia đào hầm làm nơi trú ẩn. Ngày ấy, gian khổ không thể kể hết được, bởi theo lời kể của cụ Đêh thì “chỉ làm vào ban đêm thôi!”.
Hôm chúng tôi đến thăm nhà, cụ đang lom khom quét rác ngoài sân nhà. Cụ bảo, mặc dù chiến tranh đã đi qua hơn 30 năm nhưng ký ức hào hùng một thời về chiến công của những người con Cơtu đã bỏ công sức ngày đêm đào hầm, khoét đất vẫn còn mãi trong tâm trí của cụ. “Mỗi lần có dịp kể lại con cháu nghe, Amế (mẹ) lại thấy tự hào. Ngày đó, nếu không có chiếc hầm này chắc bây giờ những người thời Amế đã không còn ai sống sót được nữa đâu!”, cụ Đêh xúc động.
Những người Cơtu xưa, bây giờ đã ở cái tuổi “xế chiều” nhưng câu chuyện một thời về những tháng ngày lam lũ, sống ở dưới lòng đất đã trở thành ký ức hào hùng không bao giờ quên. Và sau ngày giải phóng, cuộc hành trình trở về từ dưới lòng đất ấy đã trở thành câu chuyện huyền thoại, ghi dấu một trang sử oanh liệt, vẻ vang của đồng bào vùng cao nơi đây. Trong ký ức của cụ bà Alăng Thị Đêh, một trong những nữ nhân quân trực tiếp tham gia đào hầm năm xưa, những hồi ức về những năm tháng không quên trong lòng địa đạo vẫn không bao giờ phai mờ. Ở cái tuổi “thập cổ lai hy”, đôi tai của bà nay đã không còn nghe rõ, cái bụng cũng hay quên nhưng có một điều đặc biệt là, khi chúng tôi hỏi về chuyện đào địa đạo trong lòng núi năm xưa thì mắt bà lại sáng lên như vừa mới được trở về từ những ngày tháng ấy.
Bà Đêh kể, những năm 1964-1969, vùng đất ANông này ngày đêm bị cày xới bởi đủ loại bom đạn của Mỹ – Ngụy. Sau mỗi trận ném bom, trực thăng địch lại quần đảo để càn, quyết chặn đứng con đường huyết mạch của bộ đội. Một số bản làng phải di cư sang tận Lào để tránh địch. Nhưng bà cùng nhiều bà con vẫn kiên quyết bám đất, giữ làng. Vừa tham gia du kích địa phương, bà vừa làm dân công dẫn đường, thồ hàng cho bộ đội, vừa cùng với dân bản đào hầm làm địa đạo.
“Hồi đó, nhờ có mấy cái hầm mà dân bản vẫn đi làm rẫy được, vẫn còn trồng cây sắn, cây bắp được. Ban ngày thì trốn trong hầm, ban đêm thì đốt đuốc đi làm. Gian khổ, nhưng tất cả ai cũng thấy tự hào vì đã góp công đánh giặc”, bà Đêh cho biết. Không chỉ làm hầm trú ẩn, bà con còn cùng bộ đội đào hầm làm nơi cho việc cứu thương cho những thương bệnh binh nghỉ dưỡng. Những căn hầm trong hệ thống địa đạo còn là nơi cất giữ kho lương thực, vũ khí, đạn dược phục vụ cho cuộc chiến.
Đưa ánh mắt nhìn về phía chân núi Bh’nơơm hiện hữu ngay trước mặt, cụ Đêh cười, kể: “Hồi đó, dân bản ở đây quý bộ đội nên mỗi lần bộ đội về làng là bà con đem cho sắn, cho nếp, cho chum ché để đựng nước uống. Bộ đội thì giúp dân bản trồng sắn, trồng bắp”. Mới đây, hai chiếc ché cổ được phát hiện trong lòng địa đạo Abóc (thuộc hệ thống địa đạo ANông), được bà Đêh khẳng định là của dân bản để lại cho bộ đội. Sau khi bộ đội rút đi, đã để lại trong hầm để trả cho bà con. Nhưng sau nhiều năm, miệng hầm bị sập nên hai chiếc ché cổ đã bị đất chôn vùi.
Những câu chuyện về địa đạo ANông qua lời kể của các ông Bh’ling Bhaih, Alăng Xê, Alăng Alơơl (ở thôn Arớt); bà Arâl Thị Mlắc, Căn Crưng (thôn Asoò); Arâl Vih, Avô Prí (thôn Atép, xã ANông) như vẫn còn khá mới mẻ, nóng hổi trong từng nhịp thở của núi rừng. Ở đó, những mảnh ký ức hào hùng ấy vẫn đang được viết tiếp và lưu truyền cho con cháu ở các thế hệ mai sau học tập. Nói như ông Bh’riu Liếc, Bí thư Huyện ủy Tây Giang thì, những câu chuyện về địa đạo ANông mà đồng bào Cơtu ở Tây Giang đã làm nên trong thời chiến là một tài sản vô giá, thể hiện tinh thần đấu tranh anh dũng của con người miền tây xứ Quảng.
Một ngày ở ANông, nghe câu chuyện của những người vừa trở về từ lòng đất mới cảm thấy tinh thần đấu tranh của đồng bào vùng cao là rất đỗi tự hào. Câu chuyện về họ, những người trực tiếp đào địa đạo năm xưa, giờ đây vẫn được già làng kể cho con cháu nghe trong mỗi dịp tổ chức hội làng. “Bây giờ, những câu chuyện một thời về địa đạo đã trở thành huyền thoại bất hủ cho những người Cơtu trẻ của thời hậu chiến. Chúng tôi tin chắc rằng, với sức trẻ hôm nay, câu chuyện đó sẽ còn được viết tiếp đến tận mai sau”, ông Alăng Láy, Phó Chủ tịch UBND xã ANông tự hào. Địa đạo giữa đại ngàn Trường SơnCụm địa đạo ANông (thuộc khu vực núi Bh’Nơơm, xã ANông, Tây Giang) được đơn vị công binh 43 cùng dân quân du kích địa phương đào từ những năm 1965-1969, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ vào giai đoạn ác liệt nhất. Đây là nơi trú ẩn an toàn cho hàng trăm con người thời điểm máy bay Mỹ ném bom rải khắp tuyến đường Hồ Chí MinhHiện trong lòng địa đạo vẫn còn nguyên những trạm cứu thương, nơi chứa lương thực dự trữ, hầm làm việc, nơi trú quân... Cụm địa đạo được phát hiện vào đầu năm 2008, có chiều cao 1,2-1,7m, rộng 1,5-2m, ở độ cao khoảng 1.036m so với mực nước biển. Ngày 22-7-2009, UBND tỉnh Quảng Nam đã có quyết định xếp hạng cụm địa đạo ANông, gồm địa đạo Tâm Abóc, Ch’run, Abuôl, Bh’nơm và L’bơơi là di tích lịch sử cấp tỉnh. Bài và ảnh: M’lót lâng Cúi
|
|
|
Tin tức - Sự kiện 
